Άρχισε το πλιάτσικο

του Γιώργου Δελαστίκ

Πανέτοιμοι να πετάξουν στα πιράνχας του ιδιωτικού τομέα τη δημόσια περιουσία για να την κατασπαράξουν είναι οι πολιτικοί εγκληματίες της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, αυτή τη φορά με την ευγενική χορηγία των «παρασίτων» της ΔΗΜΑΡ. Αφού οι πολιτικοί ληστές των δύο κομμάτων της κυβέρνησης Παπαδήμου λεηλάτησαν τα ασφαλιστικά ταμεία με το περιβόητο «κούρεμα» και ρήμαξαν τους μισθούς και τις συντάξεις και ο κόσμος τους ξαναψήφισε αντί να τους πετάξει στον εκλογικό Καιάδα, τώρα έχουν έρθει αποφασισμένοι να ολοκληρώσουν το έργο τους, ξεπουλώντας ηλεκτρικό, νερό, λιμάνια, σιδηροδρόμους και γενικά τα πάντα έναντι πινακίου φακής. Άξιος ο μισθός τους.

Η Ιδρυση της Γ΄ Διεθνούς

Ο Λένιν στο βήμα του 3ου Συνεδρίου της Γ' Διεθνούς

Στις 2 - 6 Μάρτη του 1919 έγινε το πρώτο ιδρυτικό συνέδριο της Γ΄ Διεθνούς. Με την έναρξη του πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου η Β' Διεθνής, που υπήρχε από το 1889 με επικεφαλής οπορτουνιστές ηγέτες είχε πια χρεοκοπήσει ολοκληρωτικά. Ο Β.Ι. Λένιν έθεσε σκοπό την ίδρυση της νέας, ξεκαθαρισμένης από τον οπορτουνισμό Διεθνούς και άρχισε αγώνα για τη συσπείρωση όλων των επαναστατικών, διεθνιστικών στοιχείων στο διεθνές εργατικό κίνημα. Ολα τα επαναστατικά διεθνιστικά στοιχεία συσπειρώθηκαν γύρω από το προλεταριακό κόμμα που υπήρχε στη Ρωσία, το κόμμα των Μπολσεβίκων.Η νίκη της Μεγάλης Οχτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης στη Ρωσία ήταν και νίκη του Μαρξισμού ενάντια στο ρεφορμισμό. Σήμανε ορμητική ανάπτυξη του επαναστατικού εργατικού κινήματος σε όλο τον κόσμο. Χάρη στην επίδραση της Μεγάλης Οχτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης και κάτω από την ιδεολογική καθοδήγηση του μαρξισμού - λενινισμού, η ίδρυση σε πολλές χώρες κομμουνιστικών κομμάτων δημιούργησε ευνοϊκές συνθήκες για την ίδρυση της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

ΚΑΤΙΝ: Πώς και γιατί οι χιτλερικοί εκτέλεσαν τους Πολωνούς αξιωματικούς

Η Βαρσοβία μετατράπηκε από τους Γερμανούς σε ερείπια

Παραμονές του γιορτασμού της 60^ης επετείου της Νίκης του σοβιετικού λαού στο Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο, και ενάντια στους νικητές ετοιμάζεται προβοκάτσια πρώτου μεγέθους, για να ρίξει στη γκεμπελική λάσπη τη Μέρα της Νίκης και όλο το ηρωικό παρελθόν.

Η αρχή της προβοκάτσιας βρίσκεται στην πλαστογράφηση από τους Γερμανούς και τους «Πολωνούς του Λονδίνου», το 1943, της λεγόμενης «υπόθεσης Κατίν».

Μια μικρή ιστορία για ασφάλειες

Από το βιβλίο «Διόρθωση παλιών μύθων και άλλες ιστορίες»

Γρηγοριάδης Κώστας

ΕΝΑΣ χρηματιστής ονόματι Κίκελμαν, που εδώ και πολύ καιρό βρισκόταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, αναγκάστηκε υπό την επήρεια του άγχους του, που όλο και μεγάλωνε, να κάνει ό,τι ήταν ανθρώπινα δυνατό στη διάρκεια μιας βδομάδας, για να τονώσει την αυτοπεποίθησή του που κατέρρεε και για να κατεβάσει κάποια ιδέα ικανή να τον ξελασπώσει. Προς το τέλος αυτής της βδομάδας είχε οριστικά αφήσει πίσω του το μπαρ του ξενοδοχείου Αντλον, όπως και το μπαρ του Μπρίστολ και πολλά άλλα παρεμφερή στέκια, χωρίς να έχει πετύχει το παραμικρό αποτέλεσμα. Αλλού είχε ερεθίσει το μυαλό του με δυνατά αμερικάνικα ντρινκς, αλλού το είχε καταπραΰνει με υπερβολική δόση καφέ, είχε μαστιγώσει τη θαμπωμένη όρεξή του για ζωή με κάθε είδους τζαζ, είχε κάνει ντου στο καμπαρέ Ντερ Κόμικερ κι είχε παρακολουθήσει εξαντλητικά κάθε επιθεώρηση που παιζόταν στην πόλη, αναζητώντας την πνευματική γονιμοποίησή του - και από το χάραμα ως τα μεσάνυχτα δεν κατάφερε ν' ανακαλύψει μεταξύ ουρανού και γης τίποτα που να μπορείς να το πουλήσεις με κάποιο κέρδος, αν δεν ήσουν ιδιοκτήτης του. Προσγειώθηκε έτσι στην μπιραρία του Ασινγκερ.Εδώ ένιωσε τη σκοτεινή ώθηση ν' αντλήσει παρότρυνση για τη ζωή απ' τον απλό λαό, που ακόμα πάλευε για να επιβιώσει με μέσο αυτό που τα βιβλία ονόμαζαν δουλιά - όπως ο Ανταίος επιδίωκε την επαφή του με τη γη. Μετά από δυο ώρες εξουθενωτικού στρογγυλοκαθίσματος κατέληξε ότι το μόνο αξιοπαρατήρητο ήταν ένας ζητιάνος που καθόταν σ' ένα γειτονικό τραπέζι πίσω από ένα μικρό ποτήρι μπίρα.

Το ξαναγράψιμο της ιστορίας του Εμφυλίου

Τα τελευταία χρόνια έχει ενταθεί η προσπάθεια για την παραχάραξη της ιστορίας βασικών στιγμών της ταξικής πάλης στη χώρα μας. Η επίθεση περιλαμβάνει τα νέα βιβλία Ιστορίας σε όλες τις βαθμίδες του εκπαιδευτικού συστήματος, ταινίες και ντοκιμαντέρ αναφορικά με την ιστορία του εμφύλιου πολέμου και φυσικά την απόπειρα καθιέρωσης μιας κυρίαρχης ιστοριογραφίας που θα δυσφημεί την ταξική πάλη, τους αγώνες του εργατικού και του λαϊκού κινήματος.

Διόλου τυχαία, ως επίκεντρο της επίθεσης επιλέγουν τη δεκαετία του '40, που σημαδεύτηκε από μια πρωτόγνωρη ριζοσπαστικοποίηση των μαζών και ειδικότερα τον ταξικό εμφύλιο πόλεμο, την κορύφωση της ταξικής πάλης στην Ελλάδα.
Την επιτυχία που επιδιώκει αυτή η επίθεση, τη στηρίζουν στη νίκη της αντεπανάστασης και στη συνεπαγόμενη υποχώρηση του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος.
Η δημοσίευση του βιβλίου «Βρετανική πολιτική και αντιστασιακά κινήματα στην Ελλάδα - Η απόρρητη έκθεση του ταγματάρχη J. Wallace (1943)»¹πυροδότησε έναν καινούριο κύκλο αντιπαράθεσης σε σχέση με την ιστορική καταγραφή των ριζών του εμφύλιου πολέμου. Σε μια σύγκρουση από εφημερίδων και συνεδρίων, παρατάσσονται από τη μια πλευρά οι αυτοαποκαλούμενοι εκπρόσωποι του «νέου κύματος» (βλ. Καλύβας, Μαραντζίδης, Μακρής - Στάικος, κ.ά.), οι οποίοι προσπαθούν να πλασάρουν την αντικομμουνιστική ιστοριογραφία των δεκαετιών του '50 και του '60 κάτω από καινούριο επιστημονικοφανές περιτύλιγμα, και από την άλλη οι υποστηρικτές της ρεφορμιστικής οπορτουνιστικής ιστοριογραφίας του εμφύλιου πολέμου που επικρατεί από τη δεκαετία του '80 (βλ. Νικολακόπουλος, Φλάισερ, Κρεμμυδάς, κ.ά.).

Οταν το μάθημα της Ιστορίας «ξεχνάει» και διαστρεβλώνει...

Η Ιστορία του Β` Παγκοσμίου Πολέμου, του «ΟΧΙ» και της Αντίστασης στο σχολείο

Τα Δεκεμβριανά δε θεωρείται απαραίτητο να είναι στην εξεταστέα ύλη της Γ` Λυκείου στο μάθημα της Ιστορίας...

Η διδασκαλία της Ιστορίας στα σχολεία είναι ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στην εκπαίδευση, αφού από εκεί ο νέος άνθρωπος έχει την πρώτη του γνώση για τη σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν. Από εκεί θα ξεκινήσει την αναζήτηση στην Ιστορία και γι' αυτό διαμορφώνει - σε μεγάλο βαθμό - αντιλήψεις για την ιστορική πραγματικότητα. Φυσικά, η Ιστορία - ως σχολικό μάθημα - είναι άμεσα συνδεδεμένη με την κυρίαρχη άποψη για το πώς συνέβησαν τα οποιαδήποτε γεγονότα. Η κυρίαρχη τάξη είναι αυτή, λοιπόν, που διαμορφώνει το πρόγραμμα, τα βιβλία και τον τρόπο διδασκαλίας.

Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα με την παρουσίαση των γεγονότων του Β` Παγκοσμίου Πολέμου, του μεγάλου «ΟΧΙ» και την Αντίσταση του ελληνικού λαού. Με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτώβρη, ο «Ρ» σήμερα θα προσπαθήσει να δείξει πώς το κύριο βιβλίο, απ' όπου διδάσκεται η σύγχρονη Ιστορία του τόπου, διαστρεβλώνει ή «αγνοεί» πραγματικότητες συγκεκριμένων γεγονότων.

Το βιβλίο αυτό διδάσκεται στη Γ` Λυκείου με τίτλο «Ιστορία νεότερη και σύγχρονη» (τεύχος Γ`) στο δεύτερο μέρος της σχολικής χρονιάς. Το βιβλίο μπορεί να μην έχει «χοντροκομμένες» αναλήθειες όπως παλιότερα, αλλά δεν ξεφεύγει απ' την περιγραφή που «πρέπει» να γίνεται...

Περιορισμένη, αποσπασματική και...

ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ 1919 - 1922 (1)

Η δράση του ΣΕΚΕ (ΚΚΕ), οι ελληνικές αστικές πολιτικές δυνάμεις και τα ιμπεριαλιστικά κράτη

Ελληνες αιχμάλωτοι -1922

Μια από τις τραγικότερες σελίδες της νεότερης Ιστορίας του λαού μας είναι η Μικρασιατική Καταστροφή, τον Αύγουστο του 1922. Καταστροφή στην οποία οδήγησε η τυχοδιωκτική εκστρατεία της άρχουσας τάξης της Ελλάδας που ξεκίνησε στα μέσα του Μάη 1919 με την απόβαση ελληνικού στρατού στη Σμύρνη.

Τη μικρασιατική εκστρατεία πρέπει να την προσεγγίσουμε ως μια πολεμική ενέργεια, ενταγμένη στο διεθνές ιμπεριαλιστικό πλαίσιο, που διαμορφωνόταν με βάση τα αποτελέσματα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι νικήτριες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της Αντάντ, (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία), επιβουλεύονταν τα πετρέλαια της Μοσούλης και, επομένως, ήθελαν να εδραιώσουν τις θέσεις τους και στην περιοχή του οθωμανικού κράτους. Γεγονός που συνεπαγόταν και ενέργειες για το διαμελισμό του. Γι' αυτό το σκοπό χρησιμοποίησαν και τον ελληνικό στρατό. Ταυτόχρονα, το εθνικοαπελευθερωτικό, αστικοδημοκρατικό επαναστατικό κίνημα στην Τουρκία, με επικεφαλής το Μουσταφά Κεμάλ, συγκροτεί κυβέρνηση στην Αγκυρα στις 23 Απρίλη του 1920 και έρχεται σε πλήρη ρήξη με τον σουλτάνο. Οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, αντιλαμβανόμενες ότι ο σουλτάνος δεν είναι σε θέση να τσακίσει την επανάσταση, βάζουν μπρος το στρατιωτικό σχέδιο, με κύρια δύναμη τον ελληνικό στρατό, αλλά και τα δικά τους στρατεύματα. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Κεμάλ δε φέρνουν αποτέλεσμα. Ετσι στις 10 Αυγούστου 1920, υπογράφεται στις Σέβρες της Γαλλίας η Συνθήκη των Σεβρών, που ουσιαστικά ενίσχυε την αποικιακή υποδούλωση της Τουρκίας. Η κυβέρνηση Βενιζέλου ανέλαβε την επιβολή της συγκεκριμένης Συνθήκης, η οποία απορρίφτηκε από την κυβέρνηση Κεμάλ. Ετσι, γενικεύτηκε, ουσιαστικά, ο πόλεμος στο μέτωπο της Μικράς Ασίας ο οποίος τυπικά ξεκίνησε το Μάη του 1919.

1919: Ελληνικά στρατεύματα στη Σμύρνη

Στις 2 Μάη (15 με το νέο ημερολόγιο) 1919, ελληνικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν στη Σμύρνη ύστερα από απόφαση του Ανωτάτου Συμμαχικού Συμβουλίου του Συνεδρίου των Παρισίων. Η εκστρατεία είχε ξεκινήσει. Το τραγικό της τέλος, όμως, ήταν προδιαγεγραμμένο.

Η ίδρυση της Διεθνούς Ενωσης Εργατών

Εικόνα από βαφείο υφασμάτων της εποχής

Στα τέλη Σεπτέμβρη του 1864, στην Αίθουσα του Αγίου Μαρτίνου στο Λονδίνο, εκπρόσωποι εργατικών Οργανώσεων από την Αγγλία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Πολωνία και την Ιρλανδία ίδρυσαν τη Διεθνή Ενωση Εργατών, το πρώτο στην ιστορία παγκόσμιο κόμμα του Προλεταριάτου. «Η Πρώτη Διεθνής - γράφει ο Isaiah Berlin¹ - γεννήθηκε εντελώς απροσδόκητα», αλλά τα ιστορικά στοιχεία που συνθέτουν την πορεία ανάπτυξης του εργατικού κινήματος εκείνη την εποχή μάλλον δε δικαιώνουν έναν τέτοιο ισχυρισμό. Τίποτα, άλλωστε, στην Ιστορία δεν ξεπηδάει απροσδόκητα, τυχαία ή μονομιάς. Το απροσδόκητο, το τυχαίο, το αναπάντεχο, το ξαφνικό, στην ουσία, εκφράζουν την επιφανειακή πλευρά των πραγμάτων, ενώ μπορούν να ερμηνευτούν ολοκληρωμένα, μόνον αν τα δει κανένας στο πλαίσιο της ιστορικής αναγκαιότητας μιας εποχής. Υπό αυτήν την έννοια, η ολοκληρωμένη έκφραση του διεθνισμού του προλεταριάτου μέσα από μια παγκόσμια εργατική οργάνωση - με τον τρόπο και τη μορφή που συντελέστηκε στα 1864 - απαντούσε στην ιστορική αναγκαιότητα της ταξικής πάλης, όπως αυτή είχε αναπτυχθεί στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Ας δούμε πώς.

Η Κομμούνα του Παρισιού

Η ανακήρυξη της Παρισινής Κομμούνας, 18 Μάρτη 1871

«Το Παρίσι των εργατών με την Κομμούνα του θα γιορτάζεται πάντα σαν δοξασμένος προάγγελος μιας νέας κοινωνίας. Τους μάρτυρές της, τους έχει κλείσει μέσα στη μεγάλη της καρδιά η εργατική τάξη. Τους εξολοθρευτές της, τους κάρφωσε κιόλας η ιστορία στον πάσσαλο της ατίμωσης απ' όπου δεν μπορούν να τους λυτρώσουν μήτε όλες οι προσευχές των παπάδων τους». (Κ. Μαρξ, «Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 102).Στις 18 Μάρτη του 1871, η κόκκινη σημαία των εργατών υψώνεται στο δημαρχείο του Παρισιού. Η γέννηση της Κομμούνας, μέσα από τις φωτιές του Γαλλο-Πρωσικού πολέμου (1870-1871), αποτελεί γεγονός. Γεγονός που, ακόμη και σήμερα, 137 χρόνια μετά, στοιχειώνει τους αστούς. Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, το προλεταριάτο παίρνει στα χέρια του την εξουσία.
Πώς, όμως, φτάσαμε σε αυτή την κοσμοϊστορική στιγμή; Τι ήταν αυτό που οδήγησε την εργατική τάξη του Παρισιού σε αυτή την «έφοδο προς τον ουρανό», όπως θα έγραφε και πάλι ο Μαρξ; Ποιες αντικειμενικές και υποκειμενικές συνθήκες τροφοδότησαν τούτη την εξέλιξη;
Για να απαντήσουμε σε αυτά τα ερωτήματα, θα πρέπει να κάνουμε μια ιστορική αναδρομή, όχι μόνο στις 70 μέρες που κράτησε η Κομμούνα, αλλά και στα προηγούμενα χρόνια.

ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

Οι πρώτοι γιορτασμοί στην Ελλάδα

Συγκέντρωση εργατών και αγροτών στη Λιβαδειά το Μάη του 1919

Στις 20 Ιούλη του 1889, το ιδρυτικό συνέδριο της Δεύτερης Διεθνούς κατέληξε σε μια απόφαση που σφράγισε την ιστορία του εργατικού κινήματος σε ολόκληρο τον κόσμο. «Σκοπός μας - έλεγε η απόφαση¹- είναι να οργανωθεί μια μεγαλειώδης διαδήλωση σε συγκεκριμένη ημερομηνία, με τέτοιο τρόπο ώστε ταυτόχρονα σ' όλες τις χώρες και σ' όλες τις πόλεις, την ίδια συμφωνημένη ημέρα, οι εργάτες να απαιτήσουν απ' τις δημόσιες αρχές να μειώσουν με νόμο την εργάσιμη ημέρα στις οκτώ ώρες και να εφαρμόσουν στην πράξη τις υπόλοιπες αποφάσεις του Συνεδρίου του Παρισιού. Εχοντας υπόψη το γεγονός ότι μια παρόμοια διαδήλωση έχει ήδη αποφασιστεί για την 1η Μαΐου 1890 από την Αμερικάνικη Ομοσπονδία Εργασίας στο Συνέδριό της, το οποίο συνήλθε στο Σαιντ Λούις τον Δεκέμβριο του 1888, η ημερομηνία αυτή υιοθετείται και για την διεθνή διαδήλωση. Οι εργάτες των διαφόρων χωρών θα πρέπει να οργανώσουν την διαδήλωση αυτή σύμφωνα με τις συνθήκες που τους έχουν επιβληθεί απ' την συγκεκριμένη κατάσταση κάθε χώρας». Ετσι γεννήθηκε η Εργατική Πρωτομαγιά. Ομως δε γεννήθηκε τυχαία, ούτε αυθαίρετα επιλέχθηκε η 1η Μάη κάθε έτους να είναι η μέρα όπου η εργατική τάξη σε όλο τον πλανήτη θα απεργεί και θα διεκδικεί μαχητικά την ικανοποίηση των αιτημάτων της. Λίγα χρόνια πριν το συνέδριο του Παρισιού, η εργατική τάξη των Ηνωμένων Πολιτειών σφράγιζε ανεξίτηλα την Πρωτομαγιά με τα χρώματα της ταξικής πάλης που διεξάγει το προλεταριάτο κατά των αστών.

ΛΑΥΡΙΟ - Η πόλη όπου ανδρώθηκε η εργατική τάξη

Σύντομη ιστορία της εργατούπολης απ' τις πρώτες απεργίες μέχρι τις μέρες μας

Ξυλοδέτες (μποσκαδόροι) σε στοά μεταλλείου στο Λαύριο

Λαύριο. Πόλη ιστορική. Τα χώματά της ποτίστηκαν με αίμα. Η ανάσα της έσμιξε με τα φουγάρα των εργοστασίων. Τα βουνά της σκάφτηκαν από χέρια εργατών. Το λιμάνι της πατήθηκε απ' τ' άρβυλα των βασανισμένων. Πέρασε τις νύχτες της, μαζί με τις χαροκαμένες μάνες. Τις μέρες της, μέσα στα λαγούμια. Στα σπλάχνα της ακόμη νιώθει τα σκελετωμένα ροζιασμένα χέρια των εργατών, αφουγκράζεται τις καυτές, όλο κόπο, ανάσες τους. Απ' τα ορυχεία της, πια, δε βγαίνει άργυρος ή μόλυβδος, αλλά τα φαντάσματα του παρελθόντος και του μέλλοντος - αυτά που δεν αφήνουν κανένα Σερπιέρι να κοιμηθεί. Λαύριο. Πόλη εργατών. Πόλη εξεγερμένων...

* * *

Στο Λαύριο και γενικότερα στη Λαυρεωτική - Καμάριζα, Κερατέα, Καλύβια - είχαμε την ίδρυση της πρώτης βαριάς βιομηχανίας στο νέο ελληνικό κράτος, που προέκυψε μετά την Επανάσταση του 1821. Στην περιοχή αυτή συγκεντρώθηκε πληθυσμός απ' όλα τα μέρη του πρώτου ελληνικού κράτους για να δουλέψει στα μεταλλεία.

Μαζί με την πρώτη χρηματιστηριακή απάτη στην Ελλάδα, που σχεδίασαν ο Σερπιέρι, ο Συγγρός και η κυβέρνηση, έχουμε και τα πρώτα σκιρτήματα της ταξικής πάλης, τις πρώτες μεγάλες απεργίες. Ολ' αυτά μαζί αποτελούν το κεφάλαιο της σύγχρονης ιστορίας μας που ονομάστηκε συμβολικά «Λαυρεωτικά» ή «Λαυριακά».
Μέσ' απ' αυτούς τους αγώνες οι εργάτες του Λαυρίου αποκτούν σιγά - σιγά ταξική συνείδηση, ότι δηλαδή άλλος κόσμος είναι αυτοί που δουλεύουν όλη μέρα στις ανήλιαγες στοές και βγάζουν απ' το χώμα το ασήμι και άλλος κόσμος, άλλη τάξη είναι ο Σερπιέρι, ο Συγγρός και οι μπιστικοί τους.

Πώς γεννήθηκε η σύγχρονη εργατούπολη του Λαυρίου

Το 1864 αξιοποιούνται ξανά τα αρχαία ορυχεία αργύρου, για την εκμετάλλευση μολύβδου. Το 1869 οι κάτοικοι του Λαυρίου είναι 3.000, εκ των οποίων οι 1.500 ανήκουν στην εργατική τάξη. Το 1900 φτάνουν τους 10.864, εκ των οποίων οι 9.000 (!) είναι εργαζόμενοι. Η συγκέντρωση του πληθυσμού προκύπτει από την εξωτερική και εσωτερική μετανάστευση. Ειδικευμένοι εργάτες από Ιταλία και Γαλλία έρχονται στα μεταλλεία του Λαυρίου, μαζί με Ελληνες αγρότες και μικροκαλλιεργητές που γίνονται ανειδίκευτοι προλετάριοι με όνειρο να ξαναγυρίσουν στη γη τους.

Ανοδος μεταλλωρύχου στο φρέαρ «Σερπιέρι» στο Λαύριο

Η ελληνική αστική τάξη είναι κυρίως προσανατολισμένη στο εμπόριο και τη ναυτιλία. Ωστόσο, το ελληνικό αστικό κράτος προσπαθεί να προχωρήσει την εκβιομηχάνισή του με προσέλκυση ξένων και παροικιακών κεφαλαίων. Ειδικά από το 1870 και μετά, η διεθνής κρίση και η ανάδυση εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων συμβάλλουν αποφασιστικά στον προσανατολισμό του κεφαλαίου της διασποράς προς την ελληνική βιομηχανία, έστω και αποσπασματικά.Ενδεικτικά να αναφέρουμε ορισμένους σταθμούς της εξορυκτικής και μεταλλουργικής δραστηριότητας στο Λαύριο:

• 1860: Πρώτες επίσημες εκτιμήσεις του μεταλλειολόγου επιστήμονα Κορδέλλα, για τις ποσότητες σκωριών.
• 1864: Σύσταση εταιρείας Ρου - Σερπιέρι - Παχύ, στη Μασσαλία.
• 1865: Πρώτη εξόρυξη στην Καμάριζα.
• 1873: Σύσταση Ελληνικής Εταιρείας Μεταλλουργείων Λαυρίου (Συγγρός, Σερπιέρι, Βαλτατζής κ.ο.κ.), με 40 χρόνια ζωής.
• 1875: Ιδρυση Γαλλικής Εταιρείας, με σχεδόν έναν αιώνα ζωής.

Από την πρώτη στιγμή της λειτουργίας των εταιρειών, γίνεται φανερό ότι η ταξική πάλη που ξεκινούσε θα ήταν ανελέητη. Οι ιδιοκτήτες των εταιρειών, για να δημιουργήσουν κλίμα συναίνεσης και να ελέγξουν την εργατική τάξη, υιοθετούν ένα πατερναλιστικό χαρακτήρα που μεταφράζεται σε κατασκευή σπιτιών, στη δημιουργία ενός πρωτόγονου δικτύου περίθαλψης, στη θεμελίωση ναών, για την ιδεολογική χειραγώγηση των εργατών κλπ. Ωστόσο, η ανάγκη να εντατικοποιείται η εργασία, επιβάλλει την παρουσία ακόμη και ιδιωτικού στρατού και φυλάκων. Η ίδρυση Αστυνομικού Τμήματος το 1871 αποτελεί εύλογα μια από τις πρώτες υπηρεσίες που «προσφέρει» το κράτος στη νεαρή πόλη του Λαυρίου.

Χειροδιαλογή μεταλλευμάτων στο μεταλλοπλύσιο της Γαλλικής Εταιρείας CFML στον Κυπριανό του Λαυρίου

Τι συμβαίνει, όμως, στα ορυχεία του Λαυρίου; Οι συνθήκες, που επικρατούν, μπορούν να συγκριθούν μόνο με τους σκλάβους των αρχαίων δουλοκτητικών κοινωνιών. Ο χρόνος εργασίας φτάνει τις 12 ώρες, με νυχτερινή εργασία στις καμίνους και φτωχή διατροφή. Η βαριά δουλειά προκαλεί θανατηφόρα ατυχήματα και μολυβδίαση, η οποία θερίζει. Το 1896, ο μέσος όρος ζωής στα ορυχεία φτάνει τα 21,5 χρόνια και το 1906 τα 18,5 χρόνια.

Ενα σκάνδαλο που θυμίζει πολλά

Σε αυτό το σημείο αξίζει να κάνουμε μια σύντομη μνεία σε μια απ' τις μεγαλύτερες χρηματιστηριακές απάτες στη χώρα μας, που σχετίζεται άμεσα με τα μεταλλεία του Λαυρίου. Ηταν το 1873, πριν ακόμη την ίδρυση του Χρηματιστηρίου.
Στις 8 Μαρτίου 1873 δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως η σύσταση της εταιρείας Μεταλλουργεία Λαυρίου, υπό τον μεγαλοεπιχειρηματία απ' την Κωνσταντινούπολη Ανδρ. Συγγρό και 50.000 μετοχές - από σύνολο 100.000 - διατέθηκαν στο κοινό έναντι 50 δραχμών. Εργαζόμενοι και φτωχοί άνθρωποι απ' όλη τη χώρα πουλούν κτήματα, δίνουν τα τελευταία τους χρήματα, προκειμένου να πάρουν ένα απ' τα «μαγικά χαρτάκια» που πίστευαν ότι θα τους δώσουν πλούτο και χρήμα, μιας και νόμιζαν ότι θα έχουν μερίδιο στην εκμετάλλευση της πλούσιας λαυρεωτικής γης. Σύντομα, η τιμή πώλησης φτάνει τις 200 δραχμές, δηλαδή 400% (!) πάνω απ' την αρχική τιμή.

Μεταλλωρύχοι στην είσοδο μεταλλευτικής στοάς στην Πλάκα Λαυρίου το 1898

Το «κραχ» δεν άργησε να έρθει. Το Νοέμβρη του 1873, η τιμή πέφτει κάτω απ' τις 50 δραχμές - και πλέον το «μαγικό χαρτάκι» ήταν άχρηστο. Οι ιδρυτές της εταιρείας (Συγγρός κλπ.) πούλησαν τις μετοχές τους, στην ανώτερη δυνατή αξία, έχοντας τεράστια κέρδη! Τον μεθεπόμενο χρόνο - 1875 - ιδρύεται η Γαλλική Εταιρεία, που θα εκμεταλλεύεται τα μεταλλεία του Λαυρίου για περισσότερο από έναν αιώνα...

Η πρώτη περίοδος: Μέχρι το 1918

Στην πρώτη αυτή περίοδο, από το 1860 μέχρι και την ίδρυση του ΣΕΚΕ και της ΓΣΕΕ, στα 1918, έχουμε την ίδρυση των πρώτων επαγγελματικών σωματείων, που δεν έχουν ακόμη καθαρή κατεύθυνση, ούτε αναπτυγμένη ταξική αλληλεγγύη, ούτε, πολύ περισσότερο, σαφή ταξικό χαρακτήρα. Ωστόσο, αποτελούσαν ένα πολύ σοβαρό βήμα στην οργάνωση της εργατικής τάξης. Με την εμφάνιση, λοιπόν, αυτών των σωματείων και τη δράση τους έχουμε τις πρώτες απεργίες. Στην ουσία, οι πρώτες αυτές εργατικές οργανώσεις παρέμειναν μέχρι το 1910 περίπου φιλανθρωπικά και αλληλοβοηθητικά σωματεία, που αποδίδουν πρωταρχική σημασία στην ευημερία των μελών τους και στη δημιουργία αλληλοβοηθητικών ταμείων.

ΝΑΤΟ - Η ιστορία του πιο βρώμικου ιμπεριαλιστικού συνασπισμού καταστολής των λαών

ΝΑΤΟική άσκηση το καλοκαίρι του 2000 στην Κυπαρισσία

Στις 4 Απρίλη 1949 οι υπουργοί Εξωτερικών των ΗΠΑ, της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, του Βελγίου, του Καναδά, της Δανίας, της Ισλανδίας, του Λουξεμβούργου, της Νορβηγίας, της Ολλανδίας και της Πορτογαλίας υπέγραψαν το Σύμφωνο του Βόρειου Ατλαντικού και ίδρυσαν τον Οργανισμό του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (North Atlantic Treaty Organization - ΝΑΤΟ). Ο συγκεκριμένος στρατιωτικοπολιτικός συνασπισμός προετοιμαζόταν μερικά χρόνια πριν, δηλαδή στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Οι προετοιμασίες

Αύγουστος 1945: Αν και ο πόλεμος ουσιαστικά έχει τελειώσει (ήδη στις 9 του Μάη είχε υπογραφεί η άνευ όρων παράδοση της Γερμανίας, ενώ και η Ιαπωνία ετοιμαζόταν να υπογράψει ανάλογη συνθήκη), οι Αμερικανοί προπαγανδίζοντας την αναγκαιότητα να δοθεί «η χαριστική βολή» στην Ιαπωνία, δοκιμάζουν την ατομική βόμβα σε Χιροσίμα και Ναγκασάκι. Το γεγονός ότι ήδη η Ιαπωνία είχε ηττηθεί, αλλά και ότι οι δύο ατομικές βόμβες δεν έπεσαν σε στρατιωτικούς στόχους, έδειχνε ότι άλλος ήταν ο σκοπός των ΗΠΑ. Αντικειμενικά, η πορεία διαμόρφωσης του μεταπολεμικού κόσμου ήταν αντικείμενο οξύτατης διαπάλης ανάμεσα στον καπιταλισμό και το σοσιαλισμό. Και εκφραζόταν και πριν την έναρξη του πολέμου και στη διάρκειά του. Η προετοιμασία της ιμπεριαλιστικής Γερμανίας για πόλεμο στηρίχτηκε στα κεφάλαια των άλλων ιμπεριαλιστικών κρατών, (Αγγλίας, ΗΠΑ, Γαλλίας), αντιπάλων της στον πόλεμο, με στόχο την επίθεση στην ΕΣΣΔ, την καταστροφή του πρώτου στον κόσμο σοσιαλιστικού κράτους και το μοίρασμά του, όπως και το ξαναμοίρασμα άλλων εδαφών, ανάμεσα στα ιμπεριαλιστικά κράτη. Αλλά η Γερμανία έκανε πόλεμο πρώτα ενάντια στα αντίπαλα σ' αυτήν ιμπεριαλιστικά κράτη στην Ευρώπη.

Κατεστραμμένα κτίρια στο Βελιγράδι από τους ΝΑΤΟικούς βομβαρδισμούς το 2001

Η διαμόρφωση του αντιχιτλερικού συνασπισμού (ΕΣΣΔ - ΗΠΑ - Αγγλία), μετά την επίθεση της Γερμανίας στην ΕΣΣΔ, ήταν ένας προσωρινός συμβιβασμός των ιμπεριαλιστικών αυτών κρατών με το σοσιαλισμό, αλλά το ζήτημα της διαμόρφωσης και της εξέλιξης του μεταπολεμικού κόσμου ήταν αντικείμενο διαπάλης και εντός του αντιχιτλερικού συνασπισμού. Και δεν μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Ο προσωρινός συμβιβασμός δεν καταργούσε την ταξική αντιπαράθεση ανάμεσα στα δυο συστήματα. Αυτή υπάρχει, είναι αντικειμενική.Ο μεταπολεμικός κόσμος αλλάζει ραγδαία. Η νίκη των λαών συνοδεύεται με κτυπήματα στον ίδιο τον ιμπεριαλισμό. Η ΕΣΣΔ, σηκώνοντας το κύριο βάρος του πολέμου γίνεται για τους λαούς «σύμβολο» που οδηγεί την πάλη τους, αλλά και δύναμη που τους ωθεί σε αυτό που η ίδια οικοδομεί, το σοσιαλισμό. Σύμβολο και υλική δύναμη της πάλης των λαών είναι ο σοσιαλισμός. Ο ιμπεριαλισμός διαισθάνεται τις αλλαγές, και συνειδητοποιεί ότι του μειώνεται το οξυγόνο. Αλλάζει ο συσχετισμός δυνάμεων εις βάρος του. Το πεδίο στην Ευρώπη, αλλά και σε όλο τον κόσμο, γίνεται εύφορο για να καρποφορήσουν οι ιδέες που κυοφορούν τη νέα κοινωνία. Οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν να φράξουν το δρόμο που μπορεί να αλλάζει συσχετισμούς, τη δύναμη της λαϊκής πάλης, που δυσκολεύει το ιμπεριαλιστικό σύστημα. Με την αποτρόπαια πράξη της ρίψης των ατομικών βομβών θέλησαν να επιβάλουν την ιμπεριαλιστική παγκόσμια κυριαρχία και κυρίως τη δική τους ηγεμονία στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα. Πραγματικός σκοπός ήταν να τρομοκρατήσουν την ΕΣΣΔ, να εμποδίσουν τους λαούς να μετατρέψουν τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα σε πάλη για την εξουσία, να εμποδίσουν τον αγώνα του εργατικού κινήματος για κοινωνική απελευθέρωση, με δεδομένο ότι τα Κομμουνιστικά Κόμματα σε πολλές χώρες ηγήθηκαν στην εθνικοαπελευθερωτική πάλη. Σχετικά μ' αυτό ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, μιλώντας στις 31 Μάρτη 1949 στη Βοστόνη, ανέφερε τα εξής: «Είναι βέβαιον, ότι η Ευρώπη θα είχε κομμουνιστικοποιηθεί... εάν δεν ευρίσκετο η ατομική βόμβα εις τας χείρας των Ηνωμένων Πολιτειών».¹

Η οικονομική κρίση του καπιταλισμού στο «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος»

Η επανάσταση του Φεβρουαρίου του 1848 στο Παρίσι, Μάχες στα οδοφράγματα (λιθογραφία του Ζ. Νταβίντ)

Σχετικά με την οικονομική κρίση του καπιταλισμού, οι Μαρξ και Ενγκελς, από το 1848, στο «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος», μίλησαν για το αναπόφευκτό της, το νομοτελειακό της εκδήλωσής της, καθώς και ότι μέσα απ' αυτήν ξεπροβάλλει η αναγκαιότητα αντικατάστασης του καπιταλισμού από το σοσιαλισμό.Ταυτόχρονα με την παγκόσμια αγορά έχουμε τη διεθνοποίηση της δράσης του κεφαλαίου, την αλλεξάρτηση κρατών, που δίνει απάντηση και στους όψιμους οπαδούς της ανεξαρτησίας των καπιταλιστικών κρατών μεταξύ τους σαν τον πρωθυπουργό, τους οπορτουνιστές του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ και κάτι άλλους «αριστερούς επαναστάτες» τύπου ΝΑΡ που ανακάλυψαν κατοχή της Ελλάδας, όπως και το ΠΑΣΟΚ! Ολοι μαζί για την ανεξαρτησία του κεφαλαίου!Ας το παρακολουθήσουμε μέσα από το «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος», για την κρίση. Εχει ιδιαίτερα μεγάλη αξία γιατί ενώ γράφτηκε το 1848 μιλά για το σήμερα.

Η Ιστορία του «Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κόμματος»

Εκδόθηκε στις 20 Φλεβάρη 1848 στα γερμανικά

Η πρώτη ελληνική μετάφραση του «Μανιφέστου του Κομμουνιστικού Κόμματος»

Το «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος», αυτό το κλασικό έργο των Μαρξ - Ενγκελς που γαλουχεί γενιές και γενιές κομμουνιστών, ιδιαίτερα νέων κομμουνιστών, είναι το πρώτο στην Ιστορία του επαναστατικού εργατικού κινήματος Πρόγραμμα Κομμουνιστικού Κόμματος. Η επεξεργασία του, η συγγραφή του, αντανακλά το πέρασμα του εργατικού κινήματος στην ωριμότητά του, αφού για πρώτη φορά εκφράζονται σ' αυτό το έργο επεξεργασμένες η στρατηγική και η τακτική, αλλά και οι σκοποί της ταξικής πάλης της εργατικής τάξης, δηλαδή ο δρόμος εκπλήρωσης της ιστορικής της αποστολής. Πώς και γιατί οι θεωρητικοί του Επιστημονικού Κομμουνισμού επεξεργάστηκαν αυτό το Πρόγραμμα; Ποια είναι η Ιστορία του;

Ο Λένιν για την επαναστατική τακτική και την επαναστατική τέχνη

Πρώτο μέρος

Ο μαρξισμός - λενινισμός όχι μόνο θεμελιώνει θεωρητικά την ιστορική αναγκαιότητα της σοσιαλιστικής επανάστασης, αλλά και τις νομοτέλει­ες της επαναστατικής πάλης.
Η επαναστατική κατάληψη της πολιτικής εξουσίας και η εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου είναι η βασική νομοτέλεια της σοσιαλιστικής επανάστασης¹, χωρίς την οποία είναι αδύνατο να πραγματοποι­ηθεί το πέρασμα από τον καπιταλισμό στον κομμουνισμό.
Γι' αυτό, ο Λένιν τόνιζε: «Το πέρασμα της κρατικής εξουσίας από τα χέρια μιας τάξης στα χέρια της άλλης είναι το πρώτο, το κύριο, το βασικό γνώρισμα της επανάστασης, τόσο με την αυστηρά επιστημονική όσο και με την πρακτικά πολιτική σημασία αυτής της έννοιας».²
Ο σωστός προσδιορισμός του χαρακτήρα της επανάστασης είναι καθο­ριστικό ζήτημα, όμως δεν είναι αρκετό για να μπορεί το Κόμμα να έχει πραγματικά επαναστατική δράση. Οι μάζες της εργατικής τάξης προσελ­κύονται στην επαναστατική δράση, στην πάλη για την ανατροπή της αστι­κής εξουσίας, μόνο στο βαθμό που πείθονται από την ίδια τους την πείρα γι' αυτήν την αναγκαιότητα.
Η κατάκτηση αυτής της πείρας είναι μια σύνθετη διαδικασία που αφο­ρά την επίδραση αντικειμενικών εξελίξεων (επίδραση στη συνείδηση της εργατικής τάξης των εξελίξεων στην καπιταλιστική οικονομία αλλά και στο εποικοδόμημα) αλλά και της παρέμβασης του υποκειμενικού παρά­γοντα, με στόχο την αποκάλυψη της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και την οργάνωση της πάλης της εργατικής τάξης σε αντικαπιταλιστική κα­τεύθυνση.
Τίθεται, λοιπόν, το ζήτημα πώς το Κομμουνιστικό Κόμμα (ΚΚ) θα προ­ετοιμάσει με την πολιτική του δράση ικανές δυνάμεις της εργατικής τά­ξης ώστε στις κατάλληλες συνθήκες η δράση των μαζών να ανέβει ως το επίπεδο της επαναστατικής ανατροπής του καπιταλισμού. Το πώς αυτή η προσπάθεια θα υπηρετείται ανεξάρτητα από το αν διανύουμε επαναστατι­κές ή μη επαναστατικές συνθήκες.
Σε συνθήκες επαναστατικής κατάστασης κινητοποιούνται μάζες εκα­τομμυρίων ανθρώπων, συγκρούονται και αλληλοεπηρεάζονται διαφορε­τικές ταξικές δυνάμεις, κόμματα και οργανώσεις. Σε αυτές τις περίπλοκες και αντιφατικές συνθήκες το ΚΚ, για να μπορέσει να σπρώξει τις εξελίξεις στην κατεύθυνση της σοσιαλιστικής επανάστασης πρέπει να αντι­μετωπίζει την επανάσταση ως επιστήμη, δηλαδή χρειάζεται να γνωρίζει τις νομοτέλειες της επαναστατικής πολιτικής και να ανταποκρίνεται με την πολιτική του δράση σε αυτές. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να αντιμετωπί­ζει την επανάσταση και ως τέχνη.
Ο Λένιν, τονίζοντας την ανάγκη το Κόμμα να κατέχει την τέχνη της επανάστασης, έγραφε: «Ακόμη και αν η επανάσταση έχει αρχίσει μέσα σε μια κατάσταση που δε φαίνεται και τόσο περίπλοκη, η ίδια η επανάσταση στην εξέλιξή της δημιουργεί πάντα εξαιρετικά περίπλοκη κατάσταση. Γιατί η επανάσταση, η πραγματική, η ριζική, η "λαϊκή", σύμφωνα με την έκφρα­ση του Μαρξ, επανάσταση είναι ένα αφάνταστα περίπλοκο και βασανι­στικό προτσές απονέκρωσης του παλιού και γέννησης ενός νέου κοινω­νικού συστήματος, νέου τρόπου ζωής δεκάδων εκατομμυρίων ανθρώπων. Επανάσταση είναι η πιο έντονη, λυσσαλέα, απεγνωσμένη ταξική πάλη και εμφύλιος πόλεμος. Καμιά μεγάλη επανάσταση στην Ιστορία δεν έγι­νε χωρίς εμφύλιο πόλεμο. Και μόνο άνθρωποι κλεισμένοι στο καβούκι τους μπορούν να πιστέψουν πως ο εμφύλιος πόλεμος είναι νοητός χωρίς μια "εξαιρετικά περίπλοκη κατάσταση". Αν δεν υπήρχε μια εξαιρετικά περίπλοκη κατάσταση, δεν θα υπήρχε και επανάσταση. Οποιος φοβάται τους λύκους, ας μην πηγαίνει στο δάσος».³
Γι' αυτό το λόγο, το ΚΚΕ δίνει μεγάλο βάρος στην ανάγκη σωστής σύν­δεσης της τακτικής με τη στρατηγική, έτσι ώστε να υπηρετείται σε κάθε φάση του κινήματος (είτε ανόδου είτε υποχώρησης) ο στρατηγικός στό­χος του Κόμματος.

Θεωρητικά ζητήματα για τις προϋποθέσεις της σοσιαλιστικής επανάστασης

Εβδομο μέρος

Ο Λένιν, στις συνθήκες του ιμπεριαλισμού του 20ού αιώνα πρόβλεψε τη δυνατότητα να διαμορφωθεί επαναστατική κατάσταση πιο εύκολα σε κάποια λιγότερο ανεπτυγμένη καπιταλιστική κοινωνία, όπως η τσαρική Ρωσία, η δυνατότητα μετατροπής της αστικοδημοκρατικής επανάστασης σε προλεταριακή όπως και έγινε. Αυτό σε αντίθεση με την πρόβλεψη των Μαρξ - Ενγκελς που προσέβλεπαν στη δυνατότητα μετεξέλιξης της αστικής επανάστασης (του 1848) στις πρωτοπόρες καπιταλιστικές χώρες της ηπειρωτικής Ευρώπης (Γαλλία, Γερμανία) σε σοσιαλιστική, σε συνδυασμό με νίκη της σοσιαλιστικής επανάστασης σε Αγγλία και ΗΠΑ.

Ο Λένιν κατέληξε στο συμπέρασμα για το αδύνατο της ταυτόχρονης εκδήλωσης της σοσιαλιστικής επανάστασης σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες και υποστήριξε τη δυνατότητα νίκης της σε αυτή ή αυτές τις χώρες που θα αποτελέσουν τον «αδύνατο κρίκο» του ιμπεριαλιστικού συστήματος. Η σοσιαλιστική επανάσταση στη μια ή στην άλλη χώρα δεν είναι απομονωμένο φαινόμενο, «κεραυνός εν αιθρία». Συνδέεται με διεργασίες που συντελούνται στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, κάπου όμως οδηγούν ταχύτερα στην οξύτητα της ταξικής πάλης. Οπως έχει αποδειχτεί ιστορικά, η σοσιαλιστική επανάσταση σε μια χώρα επιδρά γενικότερα στην ανάπτυξη του κομμουνιστικού κινήματος σε διεθνές επίπεδο.
Το προλεταριάτο και η πρωτοπορία του στη χώρα που εκδηλώνεται η σοσιαλιστική επανάσταση πραγματοποιούν το «εθνικό» τους καθήκον «ξεμπερδεύοντας με την αστική τάξη της χώρας τους», συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην υπόθεση της παγκόσμιας επανάστασης.

Το έργο του Β. Ι. Λένιν ζωντανό και επίκαιρο

Είναι γεγονός ότι σε κάθε ιστορική επέτειο για το κομμουνιστικό κίνημα - ιδιαίτερα αν πρόκειται για επέτειο που φέρνει στο νου ηγέτες του κινήματος, η δράση των οποίων είναι δεμένη με κοσμοϊστορικά γεγονότα - τότε η μνήμη γίνεται ένα με το σήμερα. Οχι μόνο γιατί αποτιμά το επαναστατικό τους έργο, μα γιατί αυτό το έργο είναι υλική δύναμη για το μέλλον της ιστορικής εξέλιξης. Δύναμη, που συμβάλλει στη διαμόρφωση και την ανάπτυξη της ταξικής συνείδησης της εργατικής τάξης. Ετσι μόνο μπορεί να μετατρέπεται σε παράγοντα, που επιδρά στην ανάπτυξη του αγώνα της εργατικής τάξης για την εκπλήρωση του τελικού σκοπού, την ανατροπή του καπιταλισμού, την οικοδόμηση του σοσιαλισμού και της κομμουνιστικής κοινωνίας. Πολύ περισσότερο δε, όταν πρόκειται για επέτειο που αφορά στη μεγαλύτερη προσωπικότητα που ανέδειξε το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα στον 20ό αιώνα, τον Β. Ι. Λένιν, έναν από τους κλασικούς της κοσμοθεωρίας της εργατικής τάξης, που δικαίως φέρει και το δικό του όνομα: Μαρξισμός - Λενινισμός.
Ηταν 21 Γενάρη του 1924 που η καρδιά του Βλαντιμίρ Ιλιτς Ουλιάνοφ Λένιν έπαψε να χτυπά. Μα η κληρονομιά που άφησε τον κράτησε και τον κρατά ζωντανό στην καρδιά και το νου των απλών ανθρώπων του μόχθου.
Το τεράστιο ιστορικό έργο του Λένιν αποκαλύπτει ότι το σύνθημα «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» προβάλλει ως η μόνη ελπίδα των λαών σήμερα. Ο καπιταλισμός είναι ιστορικά ξεπερασμένος. Η οικονομική κρίση του στις μέρες μας αποκαλύπτει ότι τα ιστορικά του όρια είναι ξεπερασμένα.
To όνομα του Λένιν είναι ταυτισμένο με τη Μεγάλη Οχτωβριανή Σοσιαλιστική Επανάσταση. Αλλά η επανάσταση δεν είναι έργο μιας πράξης. Πίσω από το συγκεκριμένο γεγονός, τομή στην Ιστορία της ανθρωπότητας γιατί άνοιγε ο δρόμος του περάσματος από τις ταξικές κοινωνίες στον κομμουνισμό, την αταξική κοινωνία, υπάρχει ένα τεράστιο επαναστατικό έργο, συνέχεια του έργου των Μαρξ - Ενγκελς. Αλλά και μετά την πραγματοποίηση της Επανάστασης, υπάρχει η πορεία της οικοδόμησης του σοσιαλισμού, τις βάσεις της οποίας, θεωρητικά και πρακτικά, ανέπτυξε ο Λένιν.
Ο Λένιν, λοιπόν, είναι ταυτισμένος με την επαναστατική θεωρία της εργατικής τάξης, την ανάπτυξη του μαρξισμού στην εποχή του ιμπεριαλισμού, αλλά ανέπτυξε και τις θεωρητικές βάσεις της οικοδόμησης της νέας κοινωνίας. Ταυτόχρονα, είναι ταυτισμένος με την επαναστατική πρακτική, σπουδαίο, επίσης, ζήτημα και διαλεκτικά δεμένο με τη θεωρία, προκειμένου η εργατική τάξη, να ανταποκριθεί στο ιστορικό έργο του περάσματος των κοινωνιών από τα εκμεταλλευτικά συστήματα στην κατάργηση της εκμετάλλευσης, από το βασίλειο της αναγκαιότητας στο βασίλειο της ελευθερίας.
Αυτό το έργο, που δίκαια πήρε τη θέση του στην Ιστορία του παγκόσμιου εργατικού κινήματος, ο λενινισμός, είναι ο μαρξισμός στην εποχή του ιμπεριαλισμού, και ο Λένιν αποτελεί μαζί με τους Μαρξ - Ενγκελς τους θεμελιωτές της κοσμοθεωρίας της εργατικής τάξης, για την παγκόσμια νίκη του κομμουνισμού.

Το όνομα - σύμβολο

Ο Βλαντιμίρ Ιλιτς Ουλιάνοφ, αυτό είναι το πραγματικό όνομα του Λένιν, είδε για πρώτη φορά το φως της ζωής στις 22 Απρίλη 1870, στην πόλη Σιμπίρσκ στο Βόλγα.

Η Μεγάλη Πρωτοβουλία

Ο Λένιν κατά τη διάρκεια εθελοντικής εργασίας

(...) Η «Πράβντα» της 23 του Μάη 1919 ανακοίνωσε ότι:«Στις 17 του Μάη έγινε στη σιδηροδρομική γραμμή Αλεξάντροβσκαγια το πρώτο κομμουνιστικό "Σάββατο". 98 κομμουνιστές και συμπαθούντες δούλεψαν, σύμφωνα με την απόφαση της γενικής συνέλευσης, χωρίς πληρωμή 5 ώρες υπερωρία και με μόνο το δικαίωμα να φάνε δεύτερη φορά με λεφτά, το φαγητό επίσης με λεφτά τούς δόθηκε, όπως γίνεται σε όσους κάνουν χειρωνακτική δουλιά, και από μισό φούντι ψωμί».
Παρ' ότι η δουλιά δεν είχε ούτε καλά προετοιμαστεί, ούτε καλά οργανωθεί, η παραγωγικότητα της δουλιάς ή­ταν 2-3 φορές ανώτερη από τη συνηθισμένη.
Να μερικά παραδείγματα:
5 τορναδόροι μέσα σε 4 ώρες έκαναν 80 άξονες. Η παραγω­γικότητα σε σύγκριση με τη συνηθισμένη είναι 213%.
20 ανειδίκευτοι εργάτες μάζεψαν μέσα σε 4 ώρες 600 πούτια παλιό υλικό και 70 σούστες βαγονιών, που ζύγιζαν 3 1/2 πούτια η καθεμιά, συνολικά 850 πούτια. Η παραγωγικότητα σε σύγκριση με τη συνηθισμένη είναι 300%.
«Οι σύντροφοι το εξηγούν αυτό με το ότι στο συνηθισμένο καιρό η δουλιά είναι βαρετή, ανιαρή, ενώ εδώ δουλεύουν με ευχαρίστηση, με ενθουσιασμό. Τώρα όμως θα ντρέπονται να κάνουν στο συνηθισμένο καιρό λιγότερα από όσα έκαναν το κομμουνιστικό Σάββατο».
«Τώρα πολλοί εξωκομματικοί εργάτες δηλώνουν ότι επιθυμούν να πάρουν μέρος στα Σάββατα. Τα συνεργεία των ατμομηχανών αναλαβαίνουν να πάρουν το Σάββατο μια ατμομηχανή από το "νεκροταφείο", να την επιδιορθώσουν και να τη βάλουν σε κίνηση.

Ο Λένιν στην Κόκκινη Πλατεία επιθεωρεί μονάδες του Κόκκινου Στρατού

Μας ήλθαν πληροφορίες ότι τέτια Σάββατα οργανώνονται στη σιδηροδρο­μική γραμμή της Βιάσμα».Στην «Πράβντα» της 7 του Ιούνη, ο σ. Α. Ντιατσένκο γράφει πως γίνεται η δουλιά σ' αυτά τα κομμουνιστικά Σαββατα. Παραθέτουμε το κυριότερο μέρος του άρθρου του, που έχει τον τίτλο: «Σημειώσεις από το Σάββατο»:
«Με μεγάλη χαρά ετοιμάστηκα να πάω με το σύντροφό μου στη σαββατιά­τικη "υπηρεσία", σύμφωνα με την κομματική απόφαση της υπαχτίδας της σιδηροδρομικής γραμμής, και να ξεκουράσω προσωρινά για μερικές ώρες το κεφάλι μου δίνοντας δουλιά στους μύες μου... Επρόκειτο να δουλέψουμε στο ξυλουργικό εργοστάσιο της σιδηροδρομικής γραμμής. Φτάσαμε, είδαμε τους δικούς μας χαιρετιστήκαμε, αστειευτήκαμε, μετρήσαμε τις δυνάμεις μας - ήμασταν το όλο 30... Και μπροστά μας κείτεται το "θεριό", δηλαδή ένα ατμοκάζανο με το αρκετά σεβαστό βάρος, 600-700 πούτια. Κι αυτό πρέπει να το "μετακινήσουμε", δηλαδή να το κυλήσουμε κάπου 1/4 ή 1/3 του βερστιού ως την πλατφόρμα. Η αμφιβολία εισχωρεί στις σκέψεις μας... Μα να, πιάσαμε κιόλας δουλιά: οι σύντροφοι έβαλαν απλώς κάτω από το καζάνι κυλινδρικά μαδέρια, το έδεσαν με δυο σχοινιά και η δουλιά αρχίζει... Το καζάνι δύσκολα ακούει, μα ωστόσο κουνιέται από τη θέση του. Χαιρόμαστε, γιατί είμαστε τόσο λίγοι... γιατί αυτό το ίδιο το καζάνι σχεδόν δυο εβδoμάδες το σέρνανε τριπλάσιοι εργάτες μη κομμουνιστές, κι αυτό αντιστεκόταν, περίμενε εμάς... Δουλεύουμε μια ώρα, γερά, συντροφικά, κάτω από τους ρυθμικούς ήχους του παραγγέλματος που δίνει ο σ. ομαδάρχης μας, "ένα, δύο, τρία" και το καζάνι προχωρεί, όλο και προχωρεί. Ξαφνικά, μα τι τρέχει; Ξαφνικά μια ολόκληρη σειρά από συντρόφους κάνει μια πολύ αστεία τούμπα - μας "πρόδωσε" το σχοινί που κρατούσαμε... Η καθυστέρηση όμως βαστά ένα λεπτό: στη θέση του σχοινιού δένουμε ένα χοντρό παλαμάρι... Βράδιασε, αρχίζει πια να σκοτεινιάζει αισθητά, πρέπει όμως να περάσουμε ακόμη ένα μικρό υψωματάκι και τότε η δουλιά θα τελειώσει γρήγορα. Τρίζουν τα χέρια, οι παλάμες καίνε, ανάψαμε, εντείνουμε όλες μας τις δυνάμεις και η δουλιά προχωρεί. Η "διοίκηση" είναι εκεί και συγκινημένη από την επιτυχία μας πιάνει κι αυτή άθελά της το σχοινί: βοηθήστε! είναι καιρός! Να κι ένας κόκκινος στρατιώτης παρακολουθεί τη δουλιά μας. Κρατά στα χέρια του μια φυσαρμόνικα. Τι σκέπτεται; Τι άνθρωποι είναι αυτοί; Τι τους ήλθε και δουλεύουν το Σάββατο, όταν όλοι κάθονται στα σπίτια τους; Του λύνω την απορία του και του λέω: "Σύντροφε! Παίξε μας κάτι εύθυμο, εμείς δεν είμαστε τυχαίοι εργάτες, μα πραγματικοί κομμουνιστές - βλέπεις πώς τρέχει η δουλιά στα χέρια μας, δεν τεμπελιάζουμε, μα εντείνουμε τις δυνάμεις μας". Ο κόκκινος στρατιώτης απιθώνει προσεκτικά τη φυσαρμόνικα και ρίχνεται γρήγορα στο παλαμάρι...

«Σύντροφε Λένιν καθάρισε τη γη από τα σκουπίδια» Σοβιετική αφίσα του 1920

Ο σ. Ου, με ωραία φωνή τενόρου αρχίζει το τραγούδι: "Ο έξυπνος ο εγγλέζος!". Τον ακολουθούμε όλοι μαζί και αντηχούν υπόκωφα τα λόγια του εργατικού τραγουδιού: "Εϊ ντουμπίνουσκα, ούχνιεμ, ποντερνιόμ, ποντερνιόμ..."Σαν ασυνήθιστοι που είμαστε κουράζονται οι μύες μας, πονούν οι ώμοι, η πλάτη, μα... έχουμε μπροστά μας μια μέρα ελεύθερη, μέρα που θα αναπαυθούμε και θα μπορέσουμε να χορτάσουμε ύπνο. Ο σκοπός που επιδιώκουμε είναι κοντά, και ύστερα από μερικές μικρές ταλαντεύσεις το "θεριό" μας βρίσκεται πια σχεδόν στην πλατφόρμα: βάλτε σανίδια από κάτω, στήστε το στην πλατφόρμα! Και το καζάνι αυτό ας δόσει τη δουλιά που τόσο καιρό πια περιμένουν από αυτό. Πάμε όλοι μαζί στο δωμάτιο, στη "λέσχη" του τοπικού πυρήνα, που είναι στολισμένη με πλακάτ και με τα όπλα αραδιασμένα στους τοίχους, πλημμυρισμένη στο φως, κι αφού τραγουδήσαμε ωραία τη Διεθνή, απολαύσαμε το τσάι με "ρούμι" και με ψωμί ακόμη. Αυτό το κέρασμα, που το οργάνωσαν οι ντόπιοι σύντροφοι, ήλθε κάτι παραπάνω από την ώρα του, ύστερα από τη σκληρή δουλιά μας. Αποχαιρετιόμαστε αδελφικά με τους συντρόφους και συνταζόμαστε σε φάλαγγα. Τα τραγούδια της επανάστασης αντηχούν μέσα στην ησυχία της νύχτας στον κοιμισμένο δρόμο, ο ρυθμικός ήχος των βημάτων συνοδεύει το τραγούδι. "Με θάρρος εμπρός στον αγώνα". "Εμπρός της γης οι κολασμένοι" - αντηχεί το τραγούδι της Διεθνούς και της δουλιάς.

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΤΟΥ

*Από τη συλλογή «Για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση», εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή», σελ. 179-190

Ο Λένιν σε ομιλία του σε πλατεία της Πετρούπολης, 19 του Ιούλη 1920

Για τη δεύτερη επέτειο της Σοβιετικής εξουσίας είχα σκεφτεί να γράψω μια μικρή μπροσούρα πάνω στο θέμα που αναφέρεται στον τίτλο. Μέσα όμως στη φασαρία της καθημερινής δουλειάς δεν μπόρεσα ως τώρα να προχωρήσω πέρα από την προκαταρκτική προετοιμασία ορισμένων μερών της. Γι' αυτό αποφάσισα να δοκιμάσω να εκθέσω σύντομα, περιληπτικά τις πιο ουσιώδεις, κατά τη γνώμη μου, σκέψεις πάνω στο ζήτημα αυτό. Είναι αλήθεια πως ο περιληπτικός χαρακτήρας της έκθεσης παρουσιάζει πολλές δυσχέρειες και μειονεκτήματα. Ωστόσο όμως, προκειμένου για ένα μικρό άρθρο περιοδικού μπορεί ίσως να αποδειχτεί κατορθωτός ο περιορισμένος τούτος σκοπός: Να γίνει τοποθέτηση του ζητήματος και να δοθεί ο σκελετός για τη συζήτησή του από τους κομμουνιστές των διαφόρων χωρών.

Θεωρητικά δε χωράει αμφιβολία πως ανάμεσα στον καπιταλισμό και στον κομμουνισμό υπάρχει μια ορισμένη μεταβατική περίοδος. Η περίοδος αυτή δεν μπορεί παρά να συγκεντρώνει τα γνωρίσματα ή τις ιδιότητες και των δυο αυτών συστημάτων κοινωνικής οικονομίας. Η μεταβατική αυτή περίοδος δεν μπορεί παρά να είναι περίοδος πάλης ανάμεσα στον καπιταλισμό που πεθαίνει και στον κομμουνισμό που γεννιέται, ή με άλλα λόγια: ανάμεσα στον καπιταλισμό που ηττήθηκε, μα δεν εξοντώθηκε, και στον κομμουνισμό που γεννήθηκε, μα που είναι ακόμη πολύ αδύνατος.

Οχι μόνο για ένα μαρξιστή, αλλά και για κάθε μορφωμένο άνθρωπο που ξέρει λίγο-πολύ τη θεωρία της εξέλιξης, δεν μπορεί παρά να είναι αυτονόητη η ανάγκη μιας ολόκληρης ιστορικής εποχής, που θα έχει τα διακριτικά αυτά γνωρίσματα της μεταβατικής περιόδου. Και όμως το χαρακτηριστικό όλων των συζητήσεων για το πέρασμα στο σοσιαλισμό, που ακούμε από τους σημερινούς εκπροσώπους της μικροαστικής δημοκρατίας (και τέτοιοι είναι, παρά την ψευτοσοσιαλιστική ταμπέλα τους, όλοι οι εκπρόσωποι της II Διεθνούς, μαζί και άνθρωποι σαν τον Μακ Ντόναλντ και τον Ζαν Λονγκέ, τον Κάουτσκι και τον Φρίντριχ Αντλερ), είναι ότι ξεχνούν εντελώς αυτή την εξόφθαλμη αλήθεια. Εκείνο που χαρακτηρίζει τους μικροαστούς δημοκράτες είναι η αποστροφή προς την ταξική πάλη, τα ονειροπολήματα να την αποφύγουν, η προσπάθεια να εξομαλύνουν και να μετριάζουν, να αμβλύνουν τις οξύτητες. Γι' αυτό οι δημοκράτες αυτοί είτε αρνούνται εντελώς να αναγνωρίσουν την ύπαρξη μιας ολόκληρης ιστορικής μεταβατικής περιόδου από τον καπιταλισμό στον κομμουνισμό, είτε θεωρούν καθήκον τους να επινοήσουν σχέδια συμφιλίωσης των δυο αντιμαχόμενων δυνάμεων, αντί να καθοδηγήσουν τον αγώνα της μιας απ' αυτές τις δυνάμεις.

Στο γραφείο του το 1918, διαβάζοντας την «Πράβντα»

Η δικτατορία του προλεταριάτου στη Ρωσία δεν μπορεί παρά να έχει αναπόφευκτα ορισμένες χαρακτηριστικές ιδιομορφίες σε σύγκριση με τις προηγμένες χώρες, λόγω της πολύ μεγάλης καθυστέρησης και του μικροαστικού χαρακτήρα της χώρας μας. Οι βασικές όμως δυνάμεις - και οι βασικές μορφές κοινωνικής οικονομίας - είναι στη Ρωσία οι ίδιες όπως και σ' οποιαδήποτε καπιταλιστική χώρα, γι' αυτό οι ιδιομορφίες αυτές δεν μπορούν να αφορούν το πιο βασικό.

Οι βασικές αυτές μορφές κοινωνικής οικονομίας είναι: Ο καπιταλισμός, η μικρή εμπορευματική παραγωγή, ο κομμουνισμός. Και οι βασικές δυνάμεις είναι, η αστική τάξη, η μικροαστική τάξη (κυρίως η αγροτιά), το προλεταριάτο.

Αστική και προλεταριακή δημοκρατία

Ο Λένιν στο βήμα του 3ου Συνεδρίου της Γ' Διεθνούς

Το ζήτημα που μπέρδεψε κατά τρόπο εξωφρενικό ο Κάουτσκι παρουσιάζεται στην πραγματικότητα έτσι:

Είναι φανερό ότι, αν δε θέλουμε να κοροϊδεύουμε την κοινή λογική και την ιστορία, δεν μπορούμε να μιλάμε για «καθαρή δημοκρατία», όσο θα υπάρχουν διαφορετικές τάξεις, μα μπορούμε να μιλάμε μόνο για ταξική δημοκρατία. (Ας το πούμε μέσα σε παρένθεση, η «καθαρή δημοκρατία» δεν είναι μόνο φράση που φανερώνει αμάθεια και ακατανοησία τόσο της πάλης των τάξεων όσο και της ουσίας του κράτους, αλλά είναι και εντελώς κενή φράση, γιατί στην κομμουνιστική κοινωνία η δημοκρατία, μεταπλασσόμενη και μετατρεπόμενη σε συνήθεια, θα απονεκρώνεται, μα ποτέ δε θα είναι «καθαρή» δημοκρατία).
Η «καθαρή δημοκρατία» είναι απατηλή φράση φιλελεύθερου, που πάει να ξεγελάσει τους εργάτες. Η Ιστορία γνωρίζει την αστική δημοκρατία, που παίρνει τη θέση της φεουδαρχίας, και την προλεταριακή δημοκρατία, που παίρνει τη θέση της αστικής δημοκρατίας.
Αν ο Κάουτσκι αφιερώνει δεκάδες, μπορούμε να πούμε, σελίδες για «ν' αποδείξει» την αλήθεια ότι η αστική δημοκρατία αποτελεί πρόοδο σε σύγκριση με το μεσαίωνα και ότι το προλεταριάτο πρέπει απαραίτητα να τη χρησιμοποιήσει στον αγώνα του ενάντια στην αστική τάξη, αυτό είναι μια καθαρή φιλελεύθερη φλυαρία, που αποβλακώνει τους εργάτες. Οχι μόνο στη μορφωμένη Γερμανία, μα και στην αμόρφωτη Ρωσία αυτό αποτελεί κοινοτοπία. Ο Κάουτσκι απλώς ρίχνει «σοφή» στάχτη στα μάτια των εργατών, μιλώντας με σπουδαιοφάνεια και για τον Βάιτλινγκ και για τους ιησουίτες της Παραγουάης και για άλλα πολλά, για να παρακάμψει την αστική ουσία της σύγχρονης, δηλαδή της κεφαλαιοκρατικής δημοκρατίας.

Ο Κάουτσκι παίρνει από το μαρξισμό ό,τι είναι αποδεκτό για τους φιλελεύθερους, για την αστική τάξη (κριτική του μεσαίωνα, προοδευτικός ιστορικός ρόλος του καπιταλισμού γενικά και της κεφαλαιοκρατικής δημοκρατίας ιδιαίτερα) και πετάει, αποσιωπά, συγκαλύπτει ό,τι από το μαρξισμό δεν είναι αποδεκτό για την αστική τάξη (επαναστατική βία του προλεταριάτου ενάντια στην αστική τάξη για την εκμηδένισή της). Να γιατί ο Κάουτσκι καταντάει αναπόφευκτα, λόγω της αντικειμενικής στάσης του, όποια κι αν είναι η υποκειμενική του πεποίθηση, λακές της αστικής τάξης.

Η αστική δημοκρατία, που σε σύγκριση με το μεσαίωνα αποτελεί μεγάλη ιστορική πρόοδο, μένει πάντα -και μέσα στον καπιταλισμό δεν μπορεί να μη μένει- στενή, κολοβωμένη, ψεύτικη, υποκριτική, παράδεισος για τους πλούσιους, παγίδα και απατή γι' αυτούς που υφίστανται την εκμετάλλευση, για τους φτωχούς. Αυτή την αλήθεια, που αποτελεί ουσιαστικότατο συστατικό μέρος της μαρξιστικής διδασκαλίας, ο «μαρξιστής» Κάουτσκι δεν την κατάλαβε. Σ' αυτό το -θεμελιακό- ζήτημα ο Κάουτσκι κάνει φιλοφρονήσεις στην αστική τάξη, αντί να κάνει επιστημονική κριτική των όρων που κάνουν την κάθε αστική δημοκρατία, δημοκρατία για τους πλούσιους.

Θα θυμίσουμε πρώτα στο σοφολογιότατο κύριο Κάουτσκι τις θεωρητικές θέσεις του Μαρξ και του Ενγκελς, που ο βιβλιοφάγος μας τις «ξέχασε» επαίσχυντα (για να φανεί αρεστός στην αστική τάξη), κι έπειτα θα εξηγήσουμε τα πράγματα με τρόπο πιο εκλαϊκευτικό.
Οχι μόνο το αρχαίο και το φεουδαρχικό κράτος, μα και «το σύγχρονο αντιπροσωπευτικό κράτος είναι όργανο εκμετάλλευσης της μισθωτής εργασίας από το κεφάλαιο» (Ενγκελς, στο έργο του για το κράτος). «Μια και το "κράτος" δεν είναι παρά ένας προσωρινός θεσμός, που τον χρησιμοποιεί κανείς στον αγώνα, στην επανάσταση, για να καταστέλλει με τη βία τους αντιπάλους του, είναι καθαρή ανοησία να μιλάει για "ελεύθερο λαϊκό κράτος". Οσο καιρό το προλεταριάτο χρειάζεται ακόμα το κράτος, το χρειάζεται όχι προς το συμφέρον της ελευθερίας, αλλά της καταστολής των αντιπάλων του, και από τη στιγμή που θα μπορεί να μιλάει κανείς για ελευθερία, το κράτος παύει να υπάρχει σαν τέτοιο» (Ενγκελς, «Γράμμα στον Μπέμπελ», της 28/3/1875). «Στην πραγματικότητα, όμως, το κράτος δεν είναι τίποτ' άλλο παρά μηχανή για την καταστολή μιας τάξης από μια άλλη, και μάλιστα όχι λιγότερο στην αστική δημοκρατία απ' ό,τι στη μοναρχία» (Ενγκελς, «Πρόλογος στον Εμφύλιο πόλεμο του Μαρξ»). Η καθολική ψηφοφορία είναι «ένας δείκτης του βαθμού ωριμότητας της εργατικής τάξης. Περισσότερο δεν μπορεί να είναι και δε θα είναι ποτέ μέσα στο σημερινό κράτος» (Ενγκελς, στο έργο του για το κράτος. Ο κύριος Κάουτσκι αναμασά εξαιρετικά ανιαρά το πρώτο μέρος αυτής της θέσης, που είναι παραδεκτό για την αστική τάξη. Αλλά το δεύτερο μέρος, που το υπογραμμίσαμε και που δεν είναι παραδεκτό για την αστική τάξη, ο αποστάτης Κάουτσκι το αποσιωπά!). «Η Κομμούνα δεν έμελλε να είναι ένα κοινοβουλευτικό, αλλά ένα εργαζόμενο σώμα, ταυτόχρονα εκτελεστικό και νομοθετικό... Αντί ν' αποφασίζεται μια φορά κάθε τρία ή έξι χρόνια, ποιο μέλος της άρχουσας τάξης θα εκπροσωπεί και θα τσαλαπατά (ver-und zertreten) το λαό στο κοινοβούλιο, το καθολικό εκλογικό δικαίωμα θα εξυπηρετούσε τον οργανωμένο σε κομμούνες λαό, όπως το ατομικό δικαίωμα εκλογής χρησιμεύει σε κάθε εργοδότη για ν' αναζητεί εργάτες, επιστάτες και λογιστές για την επιχείρησή του» (Μαρξ, στο έργο του για την Κομμούνα του Παρισιού «Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία»).

Ο Λένιν με μέλη της οργάνωσης «ΕΝΩΣΗ ΠΑΛΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ» στην Πέτερμπουργκ

Καθεμιά απ' αυτές τις θέσεις, που τις ξέρει περίφημα ο σοφολογιότατος κύριος Κάουτσκι, είναι ένα χαστούκι γι' αυτόν, ξεσκεπάζει όλη του την αποστασία. Σ' όλη την μπροσούρα του Κάουτσκι δεν υπάρχει ίχνος κατανόησης αυτών των αληθειών. Ολο το περιεχόμενο της μπροσούρας του αποτελεί εμπαιγμό του μαρξισμού!

Πάρτε τους βασικούς νόμους των σύγχρονων κρατών, πάρτε τον τρόπο της διακυβέρνησής τους, πάρτε την ελευθερία του συνέρχεσθαι ή του Τύπου, πάρτε την «ισότητα των πολιτών μπροστά στο νόμο», -και θα δείτε σε κάθε βήμα την υποκρισία της αστικής δημοκρατίας, την τόσο γνωστή σε κάθε τίμιο και συνειδητό εργάτη. Δεν υπάρχει κανένα κράτος, έστω και το πιο δημοκρατικό, που να μην έχει στο Σύνταγμά του παραθυράκια και επιφυλάξεις, που εξασφαλίζουν στην αστική τάξη τη δυνατότητα να κινητοποιεί στρατεύματα ενάντια στους εργάτες, να κηρύσσει το στρατιωτικό νόμο κλπ, «σε περίπτωση διατάραξης της τάξης», στην πραγματικότητα σε περίπτωση που η τάξη που υφίσταται την εκμετάλλευση «παραβιάζει» το καθεστώς της σκλαβιάς της και κάνει προσπάθειες να φέρεται όχι δουλικά. Ο Κάουτσκι εξωραΐζει ξεδιάντροπα την αστική δημοκρατία, αποσιωπώντας, λ.χ., αυτά που κάνουν οι πιο δημοκράτες και ρεπουμπλικάνοι αστοί στην Αμερική ή στην Ελβετία ενάντια στους απεργούς εργάτες.